Tayo rin ay madalas na kailangan ang mabilis na panalangin kaysa maganda o pormal na pahayag. Sa biyahe papasok sa trabaho, sa hospital, habang naghihintay sa telepono na walang sagot, sabihin lang natin, "Panginoon, nagkagulo na ang puso ko," o "Nawawalan na ako ng pag-asa." Hindi kailangan maging maganda ang mga salita, ang mahalaga ay ang katotohanang lumalapit tayo sa Diyos nang hindi pinoproseso ang lahat.
Kapag dumating ang pagdududa, ang pangunahing hakbang ay ilagay ang tamang pangalan nito sa puso. Imbis na sabihing, "Ngayon lang ako nagdududa," subukan mong isulat: "Ako ay nagsusumamo na magdududa ako sa kabutihan ng Diyos," "Pakiramdam ko’y hindi niyo ako pinakikinggan," o "Dahil sa aking mga sugat, nahihirapan akong i-connect ang Diyos." Ang paglalagay ng pangalan ay nagbibigay-diin sa puso at nagiging mas malinaw ang pananalangin at pagbabasa ng Salita.
Sunod na hakbang ay alamin kung saan nagsimula ang pagdududa. Ito ba ay sanhi ng pagod, sugat sa damdamin, o paghahambing? Tulad ni Elias na bumagsak sa ilalim ng bundok ng Oreb, kinalinga siya at pinainom ng Diyos (1 Hari 19:5-8). Hindi palaging ang mga espiritwal na bagay at espiritwal na salita ang kailangang panggalingan — minsan, ang kakulangan sa tulog, matinding stress, o paghihintay na mag-isa ay nakadaragdag sa kawalang-katiyakan.
Ang tagpo ni Tomas ay mas naiintindihan kung isasaalang-alang ang konteksto. Ang mga disipulo ay nagtatago sa takot matapos ang pagkabilanggo ni Jesus. Ang parusang Romano ay isang kahihiyan at pangamba, at mahirap tanggapin na muling babangon mula roon. Ang kanilang kawalang-katiyakan ay mas malapit sa defensiveness kaysa sa matinding pagdududa. Hindi ito malayo sa katotohanan na ang pagdududa ay isang pagtatanggol mula sa nasirang pananabik.
Dahil dito, sa paghawak natin sa pagdududa, hindi lang ang mga salita ang ating titignan. Kailangan ding pakinggan ang mga sugat at takot sa ating puso. Ang iba, lumalampas sa pagkabigo at nagdududa pa sa Diyos—ang ilan ay napapagod sa matagal na paghihintay, ang iba naman ay pinipigilan ng guilt na magtiwala pa. Bagamat magkaiba, may iisang pundasyon na kailangang manatili: ang Ebanghelyo ang sentro. Hindi nakasalalay ang ating kapanatagan sa ating emosyon, kundi sa katotohanan ng Krus at Muling Pagkabuhay. Ang katotohanan na si Jesu-Kristo ay namatay para sa atin at muling nabuhay ay patunay na tayo ay itinataas sa harap ng Diyos na walang pinipili.
Sa araw-araw, mas nakakapagpatatag ang maliliit na gawi kaysa mga malalaking plano. Magbasa ng isang tula sa Salmo bago mag-umpisa ang araw, o isulat ang isang bahagi na nakaantig sa puso. Kung nakabasa ka na ng Salmo 73, itanong sa sarili, "Natatanggap ko ba na ang paghahambing ay nakakaapekto sa akin?" Kung nagbasa ka ng Juan 20, itanong, "Sinasalungat ko ba ang patunay na ibinigay na sa akin?" Kung nais mong manatili sa regular na pagbabasa, maaaring makatulong ang Araw-araw na Salita o ang 365-araw na Plano ng Pagbabasa.
Huling paalala: Kapag mas lumalalim ang pagdududa, huwag kalimutan ang halaga ng pakikisalamuha sa komunidad. Mas nakakabuti ang sama-samang pag-aaral kaysa mag-isa. Ang pakikisangkot sa mga awit, pag-aaral ng Salita, at panalangin habang kasama ang iba ay may dalang malaking lakas. Sa panahon ng kawalan ng katiyakan, kahit na pakiramdam natin ay parang nakalimutan na natin ang pangako ng Diyos, sa pagsamba matutunan nating muling maramdaman na hindi tayo nag-iisa, at ang Diyos ay nakalapit sa ating puso.
Maaaring may nakikinig na nakaramdam ng pagod dahil sa matagal na hindi pagtugon ng Diyos sa kanilang panalangin. Marahil may mga nagdududa sa bisa ng kanilang pananalig dahil sa mga komplikasyon tulad ng usapin sa anak, kalusugan, o relasyon. Sa mga ganitong pagkakataon, ang kailangan ay pagtanggap sa katotohanan, hindi pagsisi sa sarili o pagkalula. Magsabi lang ng, "Panginoon, hindi ko maintindihan ang lahat, pero ayoko pong iwanan Ka," at iyon mismo ay isang malaking hakbang tungo sa pagtitiwala.
Na kahit na anong mga hamon, hindi pa rin natatapos ang ating pananampalataya. Ang mahalaga ay kung saan tayo papunta. Tulad ni Tomas, pumaroon tayo sa harap ng Panginoon, tulad ni Asáp, pumasok sa santuwaryo, at tulad ni Pedro, magsalita kahit saglit lamang. Hindi natin kailangang maging matibay sa lahat ng pagkakataon; ang totoo, ang lumalakad nang may pagdududa habang lumalapit sa Diyos ang tunay na mananampalataya. Sa araw na bumangon ang ating espiritu mula sa kawalang-katiyakan, makikita natin ang mga nakasarang pinto ay unti-unting mabubuksan.
Kapag ang ating puso ay madilim, magsimula tayo sa pagbaling ng ating paningin sa salita ng Diyos. Sa bawat araw na binabasa natin ang Salita, dahan-dahang bumubukas ang mga pintuan ng ating pananampalataya.
