Kawikaan 23: Karunungan sa Pagkontrol ng mga Pagnanasa

Mga pagnanasa ng puso na binabalaan sa Kawikaan 23

Maraming paksa ang tinatalakay sa Kawikaan 23—mula sa wastong asal sa hapag-kainan hanggang sa kayamanan, pagdidisiplina sa mga anak, paggalang sa mga magulang, paglalasing, at seksuwal na tukso. Bagama't magkakaiba ang mga aral na ito, iisa ang kanilang ipinapaalala: madaling maakit ang tao ng panandaliang sarap at pakinabang, kaya kailangan niyang bantayan ang kanyang puso at maging maingat sa pagpili.

Hindi sinasabi ng kabanatang ito na masama ang lahat ng pagnanasa. Sa halip, nagbababala ito tungkol sa panganib kapag ang pagnanais na kumain, magkaroon ng ari-arian, at mahalin ay naging panginoon ng buhay. Ang taong may takot sa Diyos ay hindi ang taong nakukuha ang lahat ng gusto niya, kundi ang taong marunong mamahala sa kanyang mga pagnanasa sa harap ng Diyos.

Sa hapag-kainan, suriin ang layunin ng tao, hindi lamang ang pagkain

Ipinapayo sa Kawikaan 23:1–3 na huwag pagnasaan ang masasarap na pagkaing inihain kapag kumakain kasama ang isang makapangyarihang tao. Noong panahong iyon, ang salu-salo ay hindi lamang simpleng pagkain. Maaari itong maging pagkakataon para sa pagtangkilik, pakikipagkasundo, o pagsubok ng katapatan. Hindi dapat agad magtiwala sa isang tao dahil lamang sa marangya niyang pagtanggap.

Nagbababala rin ang mga talata 6–8 tungkol sa pagkaing inihahain ng taong kuripot. Maaaring hinihikayat ka niyang kumain, ngunit sa loob-loob niya ay binibilang niya ang bawat ginagastos. Hindi nagpapatangay ang taong marunong sa laki ng handog o pabor. Bago tumanggap, sinusuri niya kung may nakatagong kapalit at hindi siya pumapayag sa maling kahilingan dahil lamang sa pakinabang na natanggap niya.

Huwag gawing garantiya ng buhay ang kayamanan

Itinuturo ng Kawikaan 23:4–5 na huwag ubusin ang sarili sa pagsisikap na yumaman. Ang kayamanan ay maaaring magkaroon ng mga pakpak at lumipad sa langit na parang agila. Hindi kinokondena ng Biblia ang masipag na pagtatrabaho o makatuwirang pag-iimpok. Ang sinasaway nito ay ang paniniwalang magiging ligtas tayo basta't mahigpit nating panghahawakan ang pera, kahit isakripisyo pa ang kalusugan, pamilya, katapatan, at pagsamba sa Diyos.

Kung may pagpapasya kang gagawin ngayon tungkol sa paggastos o pamumuhunan, huwag lamang tingnan ang halaga. Isulat din ang dahilan kung bakit mo ito gagawin. Sa ganitong paraan, makikilala mo kung gumagastos ka dahil kailangan mo o dahil gusto mong hangaan ka ng iba. Higit na mahalaga kaysa sa dami ng ari-arian ang pagkilala kung kanino ito tunay na nagmula at kung paano mo ito ginagamit.

Ituwid ang pagkakamali ng mga anak sa pamamagitan ng disiplina

Iniuutos sa talata 12 na ituon ang puso sa pagtutuwid at ang mga tainga sa mga salitang nagbibigay ng kaalaman. Ang aral tungkol sa pamalo sa mga talata 13–14 ay hindi pahintulot para sa marahas na pagpaparusa dahil sa galit. Ang disiplinang tinutukoy ng Kawikaan ay pananagutan ng mga magulang na ituwid ang anak upang hindi nito patuloy na piliin ang masama. Sa halip na ibuhos ang kanilang galit, dapat ipaliwanag ng mga magulang kung ano ang mali at magtakda ng malinaw at pare-parehong pamantayan.

Sinasabi sa mga talata 22–25 na makinig ang anak sa kanyang mga magulang at huwag hamakin ang kanyang ina kapag ito ay matanda na. Kasama rito ang utos na bilhin ang katotohanan at huwag itong ipagbili. Ibig sabihin, huwag talikuran ang turo ng Biblia dahil lamang sa uso o panandaliang pakinabang. Kung naaayon sa Kasulatan ang payo ng mga magulang, nararapat itong pakinggan kahit hindi ito madaling tanggapin.

Matakot sa Diyos sa halip na kainggitan ang kasaganaan ng makasalanan

Ipinapayo sa mga talata 17–18 na huwag mainggit sa mga makasalanang umuunlad, kundi laging mamuhay nang may takot sa Panginoon. Maaaring tila mas maginhawa ang buhay ng mga nagtagumpay sa masasamang paraan. Ngunit hindi mapapalitan ng nakikitang resulta ang hatol ng Diyos. May kinabukasan at pag-asang hindi mapuputol ang mga anak ng Diyos.

Kapag naiinggit ka sa tagumpay ng iba, mas makabubuting ihinto ang paghahambing at alamin kung anong utos ang kailangan mong sundin. Basahin mismo ang teksto ng Biblia, markahan ang mga talata 17–18, at isulat ang isang bagay na kailangan mong harapin nang tapat ngayon. Ang pagsunod ay hindi lamang malabong hangarin; nakikita ito sa mga tiyak na pasiya.

Lumayo sa paglalasing at seksuwal na tukso

Nagbababala ang mga talata 20–21 laban sa pakikisama sa mga taong mahilig magpakalasing at magpakalabis sa pagkain. Detalyadong inilalarawan sa mga talata 29–35 kung paano humahantong ang labis na pag-inom sa away, sugat, at pagkawala ng matinong paghatol. Pinapayuhan din tayong huwag titigan nang matagal ang alak at hayaang lumakas ang tukso. Kung dati ka nang nabigong magpigil, huwag magtiwala nang labis sa sarili. Lumayo muna sa mga inuman at sa mga lugar o paraang madali kang makabibili ng alak.

Sa mga talata 26–28, hinihingi ng ama ang puso ng kanyang anak bago siya bigyan ng babala tungkol sa imoralidad. Nangangako ang seksuwal na tukso ng panandaliang sarap, ngunit sinisira nito ang tiwala, pamilya, at budhi. Huwag umasa lamang sa determinasyong labanan ang tukso. Putulin ang mga daanang madalas pagmulan ng pagkahulog—gaya ng pakikipag-ugnayan sa dis-oras ng gabi, mga lihim na pagkikita, at mga screen na nagbibigay ng madaling daan sa pornograpiya. Kung kailangan mo pa ng mga kaugnay na talata, maaari kang maghanap ng mga talata sa Biblia ayon sa paksa, basahin ang mga ito, at suriin pati ang kanilang konteksto.

Tatlong bagay na maaari mong gawin ngayon

Habang pinagninilayan ang Kawikaan 23, suriin ang sumusunod na tatlong bagay.

• Tiyaking walang nakatagong kondisyon ang anumang alok o pabor na tatanggapin mo ngayon.
• Pumili ng isang gawi sa paggastos, pagkain, o pag-inom na kailangan mong kontrolin.
• Basahin muli at tugunan ang isang payong naaayon sa Biblia na ibinigay ng iyong magulang o ng isang nakatatanda sa pananampalataya.

Kung nais mong maging mas organisado sa pagsusulat, alamin muna kung ano ang debosyonal na pagninilay. Pagkatapos, sumulat ng tig-iisang pangungusap tungkol sa talatang napansin mo, sa kilos na kailangan mong baguhin, at sa pasiyang gagawin mo ngayon. Hindi tayo naliligtas dahil sa pagpipigil sa sarili. Dahil sumasampalataya tayo sa biyaya ni Cristo na nagligtas sa mga makasalanan, hindi natin ginagawang panginoon ang ating mga pagnanasa, kundi sumusunod tayo sa Diyos.

Hindi mo kailangang pasanin ang bigat ng pag-asang ganap kang magbabago ngayong araw. Lumayo ka nang isang hakbang mula sa isang tukso at makinig sa isang payo. Nawa'y ingatan ng karunungang mula sa Panginoon ang iyong mga pasiya at dagdagan ang kapayapaan sa iyong tahanan. Sa mga aral ng Kawikaan 23, ano ang una mong isasabuhay ngayon?